ظروف مناسب غذا

بعضی از موادی كه در تهیه ظـروف موادغذایی به كار برده شده اند می توانند در حین پخت و پز وارد غذا شده و اثرهایی را به دنبال داشته باشند. انواع ظروف مواد غذایی و تأثیر آن ها در پخت و پز عبارت اند از:

∴ ظروف  آلومینیومی ظروف آلومینیومی سبك هستند و به خوبی گرما را انتقال می دهند. بیش تر از نیمی از ظروف پخت و پز كه امروزه به كار برده می شوند آلومینیومی هستند. بعضی شواهد حاكی از آن است كه آلومینیوم باعث بیماری آلزایمر می شود كه البته این رابطه هنوز به طور كامل به اثبات نرسیده است. افرادی كه هر روز از ظروف آلومینیومی پوشش داده نشده برای پخت و پز و نگــه داری مــواد غذایی استفاده می كنند، به طور تقریبــی 3.5 میلـــی گرم آلومینیوم در روز وارد بدن خود مـی كنند. هرچه غذا بیش تر در این ظروف پخته یا نگه داری شود، مقدار آلومینیوم وارد شده به آن بیش تر می شــود. البتــه «سازمان بهداشت جهانــی» تخمین زده است كه بزرگ سالان می توانند بیش تر از 50 میلی گرم از این ماده را در روز بدون هیچ ضرری دریافت كنند. سبزی های برگی و غذاهای اسیدی یا نمكی همچون گوجه فرنگی، مركبات و ریواس اگر در ظروف آلومینیومی قرار داده شوند بیش ترین آلومینیوم را به خود جذب كرده و باعث ورود مقدار زیادی از آن به غذا می شوند. همچنین باعث می شوند روی این ظروف حالت سوراخ سوراخ بگیرد. بنابراین پختن این مواد در ظروف آلومینیومی توصیه نمی شود.

∴ ظروف مسی مس هادی خوب گرماست و با آن به خوبی می توان دمای پخت و پز را كنترل كرد. ظروف برنجی هم از مس و روی ساخته شده اند كه كم تر به كار می روند. مقادیر اندك مس برای سلامتی مفید است؛ ولی مقادیر زیاد آن می تواند مسمومیت زا باشد، به این خاطر، ظروف مسی را به طور معمول با لایه ای از یك فلز دیگر مثل: قلع، استیل یا نیكل می پوشانند، تا از ورود مس به غذا جلوگیری شود. این لایه در هنگام پخت و پز به مقدار كم در غذا حل می شود، به خصوص اگر غذاهای اسیدی برای مدت طولانی در این ظروف پخته یا نگه داری شوند. همچنین با خراشیدن یا ساییدن این ظروف در هنگام شست وشو، لایه پوششی محافظ از بین می رود. از خراشیدن این ظروف باید خودداری نمود و در ظروفی كه لایه پوششی آن ها از بین رفته، نباید پخت و پز كرد. «سازمان غذا و دارو» در مورد مصرف ظروف مســی بدون پوشش هشـدار داده است؛ زیرا این فلز، هنگامی كه در مقادیر زیاد وارد غذا می شود، باعث تهوع، استفراغ و اسهال می شود.

∴ ظـروف  استيل اين ظروف از تركيب آهن و فلزات ديگر ساخته شده اند و بسيار با دوام و در مقابل فرسودگي مقاوم اند. اين ظروف حاوي كروم، نيكل، موليبدن و تيتانيوم هستند كه به ظرف حالت سختی مي دهند و آن را در مقابل آسيب ناشي از حرارت بالا، خراشيده شدن و ساييده شدن مقاوم مي سازند. ظروف استيل حرارت را به طور يكنواخت منتقل نمي كنند. بيش تر اين ظروف ته آلومينيومی يا مسی دارند. توليدكنندگان اين ظروف هشدار مي دهند كه غذاهاي اسيدی (مثل گوشت، گوجه فرنگي، آلو، ذرت، لپه، چغندر و...) و نمكی برای مدت طولانی در ظروف استيل نگه داری نشوند.

∴ ظروف  نچسـب اگرچه پوشش این ظروف با خراشیدن یا ساییدن كنده می شود، ولی «سازمان غذا و دارو» تأیید كرده كه این ذرات بدون تغییر از بدن عبور می كنند و دفع می شوند و خطری برای سلامتی ندارند.ظروف نچسب تنها وقتی مضر می شوند كه تا دمای بالاتر از 350 درجه سانتی گراد یا 650 درجه فارنهایت حرارت داده شوند. این هنگامی رخ می دهد كه یك ماهی تابه خالی روی شعله گذاشته شده باشد. در این حالت لایه نچسب، دودی آزاد می كند كه سمی و آزاردهنده است؛ البته از دودی كه روغن های معمولی روی حرارت ایجاد می كنند، كم تر سمی است.

∴ ظروف یـك بار مـصرف در هنگام استفاده از ظروف یك بار مصرف، باید به علامت اختصاری كه در كف ظرف حك شده توجه كرد:استفاده از ظروف «پلی اتیلنی (PE)» و «پروپیلینی (PP)» كه به رنگ سفید می باشند و به طور عمده برای بسته بندی و نگه داری محصولات لبنی، روغن و سركه به كار می روند، برای مواد غذایی گرم و مرطوب بلامانع است. استفاده از ظروف «پلی استایرنی فوم دار (EPS)» و ظروف «پلی استایرنی سفید رنگ (HIPS)» برای مواد غذایی گرم و مرطوب مشكلی ایجاد نمی كند ولی برای نگه داری مواد غذایی داغ مثلا با دمای 140 درجه سانتیگراد نامناسب است. استفاده از ظروف «پلی استایرنی شفاف» تنها برای نوشیدنی های سرد مناسب است و برای موادغذایی داغ مثل چای و قهوه مناسب نمی باشد.

∴ ظـروف  استیل در اكثر خانه ها آشپزخانه قلب زندگی خانوادگی است. همچنین تامین امنیت این محل یكی از مهمترین مسایل در جهت حفظ سلامت كودك است. در هر آشپزخانه معمولی خطرات پنهانی وجود دارند كه می توانند سلامت كودك را تهدید كنند، اما شما با طراحی مناسب و انجام تغییرات لازم می توانید سلامت كودك را تامین كنید. در اینجا برخی موارد كه می توانند برای طراحی یك آشپزخانه امن و به درد بخور كاربرد داشته باشند ارائه شده اند: • شما باید از خطراتی كه مواد تمیزكننده خانگی برای كودك دارند آگاه باشید. از موادی استفاده كنید كه كمترین میزان سمیت را داشته باشند، آنها را در یك محل امن و قفل شده به نحوی كه توجه كودك را جلب نكنند، نگهداری كنید. •  چاقوها و دیگر ابزارهای تیز مانند تیغه های میكسرهای برقی را در كشوهای قفل دار قرار دهید. البته برخی كودكان می توانند قفلهای ایمنی را باز كنند. •  لیوان ها، چاقوها، غذاها و نوشیدنی های داغ را دور از لبه میز قرار دهید. از رومیزی یا چیزهای دیگر مشابه هم استفاده نكنید، زیرا كودك می تواند آن ها را بكشد و هرچه روی میز است روی خودش بریزد.